ابو القاسم راز شيرازى
9
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
به علّت آنكه علم يك ساعت ، لازم است صاحبش را استعمال كردن در مدّت روزگار خود . و گفت حضرت « عيسى بن مريم » ع : « ديدم سنگى را كه نوشته بود بر آن ، كه برگردان مرا ! پس برگردانيدم او را . بر باطن او منقوش بود : كسى كه عمل نكند به آنچه مىداند ، نامبارك است بر او طلب آنچه نمىداند ، و برمىگردد بر او آنچه مىداند » . وحى فرمود حقّ تعالى به سوى « داود » ع : « به درستى كه سهلتر چيزى كه من مىكنم به عالمى كه عمل نكند به علم خود ، شديدتر است از هفتاد عقوبت باطنى ؛ و او آن است كه بيرون مىكنم از قلب او ، شيرينى ذكر خودم را » . و نيست راهى به سوى حقّ تعالى كه سلوك شود مگر به علم . و علم ، زينت مرد است در دنيا ، و مىكشاند او را به سوى بهشت ، و به آن مىرسد به رضاى حقّ عزّ و جلّ . و عالم به حقّ ، كسى است كه ناطق باشد در او اعمال صالحهء او ، و وردها و ذكرهاى پاك شده از غلّ و غشّ او ، و صدقات او در راه حقّ تعالى ، و پرهيزكارى او ، نه زبان و صولت و ادّعاى او . و هرآينه بتحقيق بودند كه طلب مىكردند اين علم را در غير اين زمان كسانى كه بود در ايشان عقل و طاعت و حكمت و حياء و خوف ؛ و به درستى كه ما مىبينيم طالب آن را امروز ، كسانى كه نيست در ايشان از مذكورات چيزى . و صاحب علم ، محتاج است به سوى عقل و مدارا و شفقت و نصيحت و حلم و صبر و قناعت و عطا . و تعليمگيرندهء علم ، احتياج دارد به سوى رغبت و ارادت و فراغ و طاعت و خوف و حفظ و مآلانديشى . شرح تفصيلى بدان بتحقيق كه : علم ، نورى است الهى كه ظاهر مىشود به آن ، حقايق اشياء - كما هى « 5 » - ، و مفتاحى است غيبى كه مفتوح مىشود به او كنوز حقايق
--> ( 5 ) - همانطور كه هست .